Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Tin tức - Sự kiện

Thông tin du học

Website

Văn hóa
Thứ 5, Ngày 05/03/2020, 11:00
Chi bộ Đảng Cộng sản làng Đức Hòa - Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Chợ Lớn
05/03/2020
Cuối thế kỷ XIX, phong trào khởi nghĩa vũ trang chống lại ách thống trị của thực dân Pháp lần lược thất bại. Cho dù không có điều kiện để cầm vũ khí đứng lên chống lại sự cai trị hà khắc của chế độ thực dân, nhưng trong thâm tâm nhân dân Tân An – Chợ Lớn luôn tồn tại ý thức phản kháng thực dân Pháp và tay sai. Ý thức phản kháng ấy đã được cụ thể hóa bằng hành động bằng việc ủng hộ và tham gia một số phong trào đấu tranh chống Pháp, mà điển hình là phong trào hội kín Nguyễn An Ninh vào thập niên 20 của thế kỷ XX.

​Sau thế chiến thứ I (1914-1918), thực dân Pháp ra sức bóc lột thuộc địa để bù đắp và những tổn thất chiến tranh trong chương trình khai thác thuộc địa lần hai. Thuế của nhà nước thuộc địa gia tăng làm cho tầng lớp nông dân, thợ thủ công và cả tiểu chủ cũng bị bần cùng, phá sản. Tầng lớp tư sản dân tộc cũng bị chèn ép đã liên kết với nhau trong cuộc đấu tranh giành quyền lợi cho giai cấp mình. Từ đó, hình thành phong trào Minh Tân ở Nam bộ song song với phong trào Duy Tân ở Trung bộ và Đông Kinh nghĩa thục ở Bắc bộ. Năm 1922, sau thời gian du học ở Pháp, Nguyễn An Ninh về nước, bắt đầu sự nghiệp hoạt động cách mạng bằng những buổi diễn thuyết đã kích chính sách ngu dân và bóc lột bằng thuế khóa của chính quyền thuộc địa. Ông lập Hội Khuyến học, có trụ sở ở Gò Đen, ra tờ báo Tiếng chuông rè có tư tưởng chống Pháp và trực tiếp đi phát hành.

Năm 1926, ông cùng với Nguyễn Văn Tạo (người Phước Lợi - Bến Lức) lập tổ chức Thanh niên cao vọng đảng để tập hợp và giác ngộ những người yêu nước mà nhân dân thường gọi là Hội kín Nguyễn An Ninh. Tôn chỉ của đảng này là phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc, tuyên truyền vận động nhân dân đứng lên đánh đuổi thực dân Pháp ra khỏi bờ cõi để xây dựng nước Việt Nam độc lập tự cường. Ông đã đi khắp các thôn xóm làm thợ hớt tóc, bán dầu cù là,…để tuyên truyền cổ động cho cuộc đấu tranh chống Pháp.

Trong thời gian 1925 - 1928, Nguyễn An Ninh đã về Đức Hòa để liên lạc với những người yêu nước ở địa phương để truyền bá tư tưởng cách mạng và phát triển tổ chức Thanh niên Cao vọng đảng. Một trong những người đầu tiên tham gia Thanh niên cao vọng đảng là đồng chí Võ Văn Tần. Ông được sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Theo gia phả của họ Võ, ông Võ Văn Lực- Ông nội đồng chí Võ Văn Tần là người có công khai khẩn đất hoang, lập nên làng xóm ở khu vực ấp Bình Tả, xã Đức Hòa Thượng hiện nay. Ông ngoại của đồng chí Võ Văn Tần  quê ở làng Tân Xuân, huyện Hóc Môn ngày nay, đã từng tham gia phong trào vũ trang kháng Pháp nửa cuối thế kỷ XIX dưới quyền chỉ huy của Trương Định.

Sau khi phong trào khởi nghĩa thất bại, ông về quê mai danh ẩn tích và tham gia phong trào Thiên địa hội. Năm 1885, cuộc khởi nghĩa Mười tám thôn Vườn trầu nổ ra trên địa bàn Hóc Môn và Đức Hòa. Gia đình họ Nguyễn và họ Võ đã tích cực tham gia khởi nghĩa. Khi cuộc khởi nghĩa thất bại, ông ngoại của Võ Văn Tần phải chạy ra Vĩnh Lộc (nay thuộc huyện Bình Chánh) lánh nạn. Giặc Pháp truy bắt gắt gao nên ông tiếp tục đem theo một người con gái cùng các bạn đồng chí của mình rút lên núi Cậu. Khi kẻ thù bao vây núi, cha con ông và các bạn đồng chí thà chịu chết trong hang, nhất quyết không ra hàng giặc. Ông Võ Văn Sự và bà Nguyễn Thị Toàn (cha và mẹ đồng chí Võ Văn Tần) sinh được 11 người con, nhưng 4 người đã mất sớm do bệnh tật. Bảy người còn lại đã tiếp nối truyền thống của gia đình, đều tham gia phong trào chống Pháp, trong đó có 4 người là liệt sĩ, 2 người đã từng đảm nhận chức vụ Bí thư Xứ ủy Nam kỳ, Ủy viên Trung ương Đảng. Bà Nguyễn Thị Toàn đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng trong đợt đầu tiên. Kế thừa thừa truyền thống yêu nước của gia đình, Võ Văn Tần từng làm nghề dạy học ở nông thôn, lên thành phố kéo xe để tìm con đường đầu tranh chống Pháp giành lại đất nước từ tay bọn xâm lược.

Sau khi rời thành phố, vào khoảng năm 1925, Võ Văn Tần về quê làm Biện (Thư ký) cho Ban hội tề làng Đức Hòa để che mắt địch và có điều kiện đi lại hoạt động cách mạng. Là người có uy tín, học thức và tinh thần yêu nước, giao thiệp rộng nên từ khi gia nhập tổ chức Thanh niên cao vọng đảng, Võ Văn Tần đã nhanh chóng phát triển tổ chức này, bắt đầu từ những anh em, thân hữu như: Võ Văn Tây, Võ Văn Ngân, Võ Thị Phái, Nguyễn Văn Thỏ, Nguyễn Văn Ngọc, Huỳnh Văn Bài,…và trở thành người lãnh đạo phong trào cách mạng ở khu vực Hóc Môn - Đức Hòa. Ông Nguyễn Văn Thỏ (anh em cô cậu với đồng chí Võ Văn Tần) cũng là người có tinh thần yêu nước. Từ khi gia nhập Thanh niên cao vọng đảng, ông đã bỏ tiền của tập hợp lực lượng lên khu vực Giồng Ông Bạn, xã Bình Thành (nay thuộc huyện Đức Huệ) để khai khẩn đất hoang, tạo cơ sở kinh tế phục vụ hoạt động cách mạng. Ông còn đi khắp nơi trong tỉnh tổ chức nhiều Hội đình, Hội miễu nhằm tập hợp nhân dân để khơi dậy tinh thần yêu nước, tuyên truyền, cổ động mọi người đứng lên đánh Tây giành lại đất nước. Hoạt động này lúc bấy giờ được gọi là tuyên truyền " quốc sự". Miễu Giồng Đế ( Đức Hòa), miễu Giồng Cây Xoài (Đức Huệ), miễu Phước Vân, Phước Lợi (Cần Đước)…đều do ông đứng ra vận động thành lập trong thời gian 1925 - 1929. Ngôi nhà ông ở xóm Giồng Da (Đức Hòa) là nơi lui tới của nhà cách mạng Nguyễn An Ninh, đồng chí Võ Văn Tần và những người yêu nước trong vùng để bàn " quốc sự".

Năm 1927, Hội Thanh niên cách mạng đồng chí do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã phát triển tổ chức đến Đức Hòa. Đồng chí Võ Văn Tần đã nhanh chóng bắt liên lạc và tìm hiểu về tôn chỉ, mục đích, đường lối của Hội Thanh niên cách mạng đồng chí. Qua tìm hiểu, đồng chí Võ Văn Tần đã nói: "Thời đại ngày nay chỉ thấy con đường Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là con đường tương lại xán lạn nhất. Tôi đang theo dõi từng bước chân của Nguyễn Ái Quốc. Cái tên mới nghe qua một lần mà tôi có cảm tình kính mến làm sao". Từ nhận thức ấy, Võ Văn Tần đã gia nhập Hội Thanh niên cách mạng đồng chí và chuyển tổ chức Thanh niên cao vọng đảng ở Hóc Môn-  Đức Hòa thành Hội Thanh niên cách mạng đồng chí.

Tháng 5/1929, Hội nghị đại biểu Hội Thanh niên cách mạng đồng chí họp ở Hương Cảng để bàn việc thành lập Đảng Cộng sản. Nhưng do chưa thống nhất được quan điểm nên ba đoàn đại biểu đại diện cho ba kỳ trở về nước để thành lập tổ chức Đảng riêng của mình. Đồng chí Châu Văn Liêm - Ủy viên Tổng bộ Hội Thanh niên cách mạng đồng chí - về Nam kỳ thành lập An Nam Cộng sản đảng. Địa bàn Đức Hòa là nơi có nhiều hội viên của Thanh niên cao vọng đảng và Hội Thanh niên cách mạng đồng chí được đồng chí Châu Văn Liêm đặc biệt chú ý. Vì thế, đồng chí Châu Văn Liêm đã về Đức Hòa gặp đồng chí Võ Văn Tần để bàn việc thành lập chi bộ An Nam Cộng sản đảng trên cơ sở những hội viên tích cực của Thanh niên cao vọng đảng và Hội Thanh niên cách mạng đồng chí. Tháng 8/1929, Chi bộ An Nam Cộng sản đảng ở Đức Hòa được thành lập gồm 7 đảng viên, do đồng chí Võ Văn Tần làm Bí thư.

Cuối tháng 2/1930, sau khi tham dự Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hương Cảng, đồng chí Châu Văn Liêm về Sài Gòn mở lớp tập huấn triển khai Nghị quyết của Hội nghị. Sau khi tham dự lớp tập huấn này, đồng chí Võ Văn Tần đã về Đức Hòa khẩn trương xúc tiến công tác thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở tỉnh Chợ Lớn[]. Sau khi hoàn tất công tác chuẩn bị, ngày 6/3/1930 (mùng 7 tháng 2 năm Canh ngọ), đồng chí Võ Văn Tần đã triệu tập cuộc họp bí mật tại nhà ông Hương bộ Nguyễn Văn Thỏ, thống nhất tuyên bố chuyển chi bộ An Nam Cộng sản đảng làng Đức Hòa thành lập Chi bộ Đảng Cộng Sản Việt Nam làng Đức Hòa. Đây là chi bộ Đảng Cộng Sản đầu tiên của tỉnh Chợ Lớn và tỉnh Long An ngày nay. Chi bộ này có 7 đảng viên gồm:

  • Đồng chí Võ Văn Tần - Bí thư chi bộ.
  • Đồng chí Nguyễn Văn Sậy - Phó Bí thư chi bộ.
  • Đồng chí Võ Văn Tây - đảng viên.
  • Đồng chí Võ Thị Phái - đảng viên.
  • Đồng chí Võ Văn Ngân - đảng viên.
  • Đồng chí Nguyễn Văn Thỏ (Nguyễn Văn Thới) - đảng viên.
  • Đồng chí Nguyễn Văn Ngọc - đảng viên.

Những đảng viên trong chi bộ đầu tiên này đều là họ hàng, thân tộc của nhau. Các đồng chí Võ Văn Tần, Võ Văn Tây, Võ Thị Phái, Võ Văn Ngân là anh em ruột, đồng chí Nguyễn Văn Ngọc và Nguyễn Văn Thỏ là anh em ruột, đồng chí Võ Văn Tần và Nguyễn Văn Thỏ là anh em cô cậu. Chi bộ đã ra Nghị quyết: "Lấy thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga làm nội dung vận động vực dậy tinh thần quần chúng, đồng thời ráo riết phát triển tổ chức trước tiên ở những nơi có cơ sở quần chúng tốt như: Mỹ Hạnh, Hựu Thạnh, tiến tới thành lập Quận ủy". Thực hiện tinh thần Nghị quyết này, các đồng chí trong chi bộ đầu tiên này với nhiều vỏ bọc khác nhau đã tỏa đi khắp nơi để vận động thành lập các chi bộ. Trong tháng 3 và tháng 4/1930, các đồng chí đã thành lập hai chi bộ ở quận Đức Hòa là chi bộ Hựu Thạnh (7 đảng viên, đồng chí Huỳnh Văn Chiêu làm Bí thư), chi bộ Mỹ Hạnh (13 đảng viên, đồng chí Mai Văn Chiên làm Bí thư). Trong vòng ba tháng, từ chi bộ đầu tiên ở làng Đức Hòa, tổ chức Đảng ở Đức Hòa đã phát triển lên 3 chi bộ với 27 đảng viên. Với cơ sở ấy, vào tháng 5/1930, Quận ủy Đức Hòa được thành lập do đồng chí Võ Văn Tần làm Bí thư, đồng chí Nguyễn Văn Thỏ làm Phó Bí thư.

5-3-2020-DSC_0455.jpg

Bia Di tích lịch sử cấp tỉnh Vườn nhà ông Bộ Thỏ tại ấp Bình Hữu 2, xã Đức Hòa Thượng, huyện Đức Hòa – nơi ghi dấu sự kiện thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên của tỉnh Chợ Lớn. Ảnh: Báo Long An Online

Sự kiện thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của làng Đức Hòa và Quận ủy Đức Hòa đã thúc đẩy phong trào cách mạng ở quận Đức Hòa nói riêng và tỉnh Chợ Lớn nói chung phát triển mạnh mẽ. Ngày 4/6/1930, thực hiện chủ trương của Liên tỉnh ủy Chợ Lớn- Gia Định, Quận ủy Đức Hòa do đồng chí Võ Văn Tần làm Bí thư đã lãnh đạo, huy động hàng ngàn người trong quận tiến về quận lỵ biểu tình chống sưu cao, thuế nặng và chống đàn áp. Xuất phát trên những ngã đường khác nhau từ các xã Bình Hòa, Thạnh Lợi, Hòa Khánh, Hựu Thạnh, Lương Hòa, Đức Hòa, Đức Lập, Mỹ Hạnh,…các đoàn gặp nhau tại khu vực Ngã tư Đức Hòa vào lúc 17h, và cùng tiến về dinh quận đòi gặp quận trưởng Huỳnh Văn Đẩu (còn gọi là Sành) để đưa ra các yêu sách. Trước khí thế đấu tranh mạnh mẽ của quần chúng, quận Sành rất khiếp sợ, không dám trực diện với nhân dân, nên phải xin điều binh tiếp viện. Đến 20h, lực lượng tiếp viện của địch từ hướng Chợ Lớn kéo đến, trong đó có cả cảnh sát Hóc Môn, Chợ Lớn và 20 lính mã tà của Sở Cảnh sát Sài Gòn do tên cò Dreuil chỉ huy. Quận Sành liền ra lệnh giải tán đoàn biểu tình, đe dọa quần chúng và truy xét để tìm người cầm đầu cuộc biểu tình. Tất cả bọn lính đều được vũ trang, sẵn sàng dùng bạo lực để đàn áp. Trước sự hung hăng của kẻ địch, tinh thần của quần chúng không hề nao núng, đồng bào vẫn tiếp tục xiết chặt tay nhau tiến lên. Tên cò Dreuil ra lệnh bắn xả vào đoàn người, vài người đi đầu đã ngã xuống trước tầm súng địch trong tiếng la thét phẫn nộ của quần chúng. Trong tình thế căng thẳng trên, đồng chí Châu Văn Liêm nhanh chóng tiến lên phía trước gặp tên cò Dreuil để đưa bảng yêu sách, đồng thời trực tiếp tranh luận vạch trần những hành động dã man và tội ác của địch bằng vốn tiến Pháp thông thạo. Cuộc tranh luận kéo dài khoảng 15 phút, thì bất ngờ tên cò Dreuil rút súng lục bắn vào ngực đồng chí Châu Văn Liêm. Người lãnh đạo cuộc biểu tình đã anh dũng hy sinh. Đoàn biểu tình vô cùng phẫn nộ trước tội ác cũa giặc đã xông lên tiếp tục đấu tranh. Trước tình thế ấy, bọn lính tiếp tục nã súng vào đoàn biểu tình, làm thêm nhiều người chết và bị thương ở khu vực cách Dinh quận không đầy 100m. Đoàn biểu tình chựng lại, tản ra nhưng chưa giải tán hẳn. Mãi đến khi địch điều thêm lực lượng, bắt đi khoảng 100 người trước sự thị thực của Thống đốc Nam kỳ và Chủ tỉnh Chợ Lớn Renault thì cuộc biểu tình mới chấm dứt.

Cuộc biểu tình ngày 4/6/1930, bị dìm trong biển máu, nhưng nó đã gây chấn động lớn thời bấy giờ: lần đầu tiên trong một vùng thôn quê yên tĩnh đã nổ ra cuộc chạm trán quyết tử với kẻ thù vì lợi sống của hàng vạn người dân bị áp bức bóc lột từ bao đời nay. Cuộc biểu tình ngày 4/6/1930 ở Đức Hòa là cuộc đấu tranh quyết liệt, có quy mô lớn nhất Việt Nam lúc bấy giờ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và được xem là đỉnh cao của phong trào cách mạng tỉnh Chợ Lớn năm 1930. Nó chứng minh cho khả năng lãnh đạo, vận động quần chúng đấu tranh của Đảng, và niềm tin một lòng theo Đảng của người dân Đức Hòa. Điều này chứng tỏ đồng bào Đức Hòa đã tuyệt đối tin tưởng và kiên quyết đi theo con đường cách mạng mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chọn. Trong đó, vai trò của chi bộ Đảng Cộng sản làng Đức Hòa và đồng chí Võ Văn Tần đối với sự giác ngộ cách mạng sâu sắc của đồng bào quận Đức Hòa lúc bấy giờ là hết sức quan trọng, có tính chất quyết định. Từ hạt nhân đầu tiên này, các tổ chức Cộng sản đã phát triển ra khắp nơi trong tỉnh và lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác trong cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ (1930 - 1975).

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Lượt người xem:   4195
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Số Trang

Số Ảnh

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by

​CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH LONG AN​​

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân tỉnh Long An.

Đơn vị quản lý: Văn phòng Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND tỉnh.

​​Chịu trách nhiệm chính: ông Nguyễn Thành Vững - Chánh Văn phòng​​​

​Địa chỉ: 61 Nguyễn Huệ, Phường 1, Thành phố Tân An, Long An.

Email: webmaster@longan.gov.vn – ĐT: 02723. 552.489 (trực Cổng TTĐT).

​​​Giấy phép số: 01/GP.TTĐT-STTTT ngày 03/3/2015 của Sở Thông tin và Truyền thông.​​

​​ ​