Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Tin tức - Sự kiện

Thông tin du học

Website

Tin tức - Sự kiện
Thứ 3, Ngày 11/12/2018, 08:00
Sử dụng hợp lý kích thích tố sinh sản trong chăn nuôi
11/12/2018
Trong chăn nuôi trâu, bò và heo việc sử dụng kích thích tố (hormone) sinh dục và sinh sản ngày nay đã rất phổ biến; từ mục đích điều khiển đàn vật nuôi sinh sản đồng loạt đối với các trang trại quy mô lớn cho đến những xử lý đơn lẻ vật nuôi không lên giống, chậm lên giống, đậu thai kém trong chăn nuôi quy mô nhỏ nông hộ. Tất cả đều để khai thác tốt nhất khả năng sinh sản của vật nuôi.

chế phầm kích thích sinh sản 11122018.jpg

​Một số chế phẩm kích thích tố sinh dục-sinh sản

Về cơ bản, kích thích tố sinh dục là những hợp chất sinh học được sản sinh tự nhiên từ các tuyến nội tiết của sinh vật. Tuy nhiên, khoa học ngày nay đã có thể sản xuất tổng hợp nhiều loại kích thích tố để can thiệp nhanh và hiệu quả các trường hợp vật nuôi gặp trở ngại về nội tiết tố hoặc chủ động điều khiển chu kỳ sinh dục của vật nuôi theo ý muốn. Nếu trước đây, huyết thanh ngựa chửa (Pregnant Mare's Serum Gonadotropin - PMSG) thường được dùng để tiêm cho bò chậm động dục, động dục thầm lặng, động dục yếu do PMSG có chứa kích thích tố FSH (Follicle Stimulating Hormone - Kích noãn bào tố) và LH (Luteinsing Hormone - Kích hoàng thể tố) mà vì lý do nào đó tuyến yên của vật nuôi không tiết đầy đủ thì về sau này phổ biến sử dụng các chế phẩm kích thích tố tiện dụng và hiệu quả hơn như Estrumate, Lutalyse, Suisprost, Prostavet, Prossoloin … để tiêm hoặc các chế phẩm vòng Prid, Cidr, Cumate … dùng đặt tử cung hay Syncromate-B cấy dưới da.

Các chế phẩm kích thích tố sinh dục lưu hành trên thị trường với nhiều tên thương mại và khác nhau về đường cấp và liều lượng; tuy nhiên đều là khai thác tác dụng của các kích thích tố liên quan đến tiến trình sinh dục và sinh sản của vật nuôi với các thành phần chính như sau:

- Gonadotropin releasing hormone (GnRH), là kích thích tố tiết ra từ các tế bào thần kinh vùng dưới đồi não thùy có tác dụng kích hoạt tuyến yên tiết ra 2 kích thích tố FSH và LH cần thiết cho sự phát triển của tế bào trứng, sự rụng trứng và hình thành thể vàng nơi buồng trứng. Trong đó, FSH có tác dụng kích thích noãn bào tiết ra kích thích tố Estrogen (noản bào tố) và LH kích thích thể vàng tiết ra kích thích tố Progesteron (hoàng thể tố).

- Estrogen, gồm 3 loại, trong đó Estradiol là loại chính do có hoạt lực mạnh. Estrogen thúc đẩy sự động dục, rụng trứng và phát triển tuyến vú.

- Progesteron, kích thích sự phát triển của niêm mạc và mạch máu tử cung cho tiến trình đậu thai, vì vậy Progesteron có tác dụng ức chế tuyến yên giảm tiết FSH và LH để trong thời kỳ mang thai của vật nuôi không có sự động dục, không có trứng chín và rụng (ngoại trừ trên ngựa).

- Prostaglandin (PG), tiết ra từ nội mạc tử cung và âm đạo, Prostaglandin có nhiều loại; trong đó PGF2α là loại có hoạt tính mạnh nhất về tác dụng gây rụng trứng, hủy thể vàng và gây động dục. Ngoài ra, PG còn có tác dụng thúc đẩy tử cung co bóp nên còn được ứng dụng tương tự như kích thích tố Oxytocin trong các trường hợp gia súc đẻ khó, rặn đẻ yếu.

Các mặt hữu ích của kích thích tố sinh dục rất rõ rệt; tuy nhiên vốn bản chất là kích thích tố nên việc sử dụng không đúng lúc hoặc quá liều đều có khả năng phản ứng không tốt trên vật nuôi. Do vậy, khi sử dụng bất kỳ loại kích thích tố sinh sản nào cũng phải cẩn thận, thực hiện theo đúng hướng dẫn. Tựu chung, các điểm cần lưu ý như sau:

Thứ nhất, bất kỳ hiện tượng bất thường nào đó về diễn tiến sinh dục và sinh sản của vật nuôi đều có liên quan mật thiết với cách chăn nuôi. Do đó, trước tiên cần kiểm tra lại các yếu tố chăn nuôi trước khi nghĩ đến việc sử dụng kích thích tố. Thí dụ: Vật nuôi trong tình trạng nuôi dưỡng kém, thể trạng gầy gò thì sẽ không thể động dục hoặc bị rối loạn động dục nên việc cần làm trước tiên là điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng, nếu xử lý kích thích tố sinh dục cho vật nuôi ốm yếu thì không có tác dụng, thậm chí còn có thể gây ra các rối loạn sinh trưởng, vật nuôi dễ bị suy kiệt hơn nữa. Tương tự, nơi chăn nuôi thường xuyên trong tình trạng dơ bẫn, ẩm thấp, quá nóng hoặc quá lạnh cũng gây ra các trở ngại về sinh dục. Trong thực tế, rất nhiều trường hợp sau khi điều chỉnh lại các yếu tố chăn nuôi thì vật nuôi lên giống, đậu thai, mang thai và sinh đẻ bình thường mà không cần phải can thiệp bằng kích thích tố. Cần lưu ý, nếu vật nuôi ổn định bình thường nhưng lại can thiệp bằng kích thích tố bên ngoài vào thì có thể gây ra các rối loạn nội tiết tố tự nhiên nơi vật nuôi.  

Thứ hai, khi vật nuôi đã từng mắc phải bệnh sản khoa trước đây như: sót nhau, viêm tử cung hay bị u nang buồng trứng … thì cần nhân viên thú y khám kiểm tra, nếu không thể điều trị dứt điểm thì việc sử dụng kích thích tố sinh dục không có kết quả.

Thứ ba, liều lượng kích thích tố sử dụng rất thấp nên phải tính thật chuẩn,  nếu thiếu thì hiệu quả kém hoặc không có hiệu quả, nếu dư có thể dẫn đến tình trạng buồng trứng bị phì (u nang) gây ra các rối loạn sinh dục và sinh sản.

Thứ tư, cần sử dụng kích thích tố đúng lúc, thí dụ như khi sử dụng các loại kích thích tố đặt vào tử cung phải theo đúng hướng dẫn của nơi sản xuất về thời gian đặt, thời điểm lấy ra và thời gian cho phối giống sau khi lấy ra.  

Thứ năm, tuy ít xảy ra nhưng không loại trừ khả năng một số cá thể vật nuôi có các phản ứng phụ sau khi tiếp nhận kích thích tố như: tăng mạch, nôn, tiêu chảy …; do đó, cần theo dỏi và chuẩn bi các biện pháp can thiệp cần thiết.

Thứ sáu, các chế phẩm kích thích tố trên thị trường có khá nhiều loại với hàm lượng và cách sử dụng khác nhau. Vì vậy, cần đọc kỹ và thực hiện đúng các hướng dẫn ghi trên nhãn, không nên tự ý thay đổi. Tốt nhất là trước khi sử dụng cho vật nuôi nên mời nhân viên thú y đến khám và trao đổi kỹ./.    

Lương Lễ Dũng

Lượt người xem:   1550
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Số Trang

Số Ảnh

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by

​CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH LONG AN​​

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân tỉnh Long An.

Đơn vị quản lý: Văn phòng Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND tỉnh.

​​Chịu trách nhiệm chính: ông Nguyễn Thành Vững - Chánh Văn phòng​​​

​Địa chỉ: 61 Nguyễn Huệ, Phường 1, Thành phố Tân An, Long An.

Email: webmaster@longan.gov.vn – ĐT: 02723. 552.489 (trực Cổng TTĐT).

​​​Giấy phép số: 01/GP.TTĐT-STTTT ngày 03/3/2015 của Sở Thông tin và Truyền thông.​​

​​ ​