Từ "carcinoembryonic" phản ánh rằng CEA là sản phẩm của một số bệnh ung thư ("carcino-"). Là xét nghiệm đo nồng độ carcinoembryonic antigen trong máu. CEA bình thường chỉ có trong ruột của thai nhi. Sau khi sanh, CEA biến mất và không còn phát hiện trong huyết thanh nữa. Tuy nhiên, CEA có thể tăng trong nhiều bệnh lý như ung thư đại tràng và người hút thuốc lá cũng có thể làm tăng  lượng CEA. Xét nghiệm này thường được sử dụng để theo dõi sự đáp ứng điều trị của bệnh ung thư và tầm soát ung thư.

CEA là một dấu hiệu sinh học ung thư nhưng có nhiều yếu tố có thể làm tác động đến kết quả xét nghiệm như bệnh nhân hút thuốc lá nhiều, đang bị bệnh viêm nhiễm nào đó, đang dùng thuốc, có thai, kinh nguyệt, thậm chí có thể do trục trặc kỹ thuật của phòng xét nghiệm (thuốc thử nhạy quá)... Vì vậy, dấu hiệu sinh học ung thư chỉ có giá trị tham khảo chứ không xác định chắc chắn là bị ung thư hay không.

Vì vậy, xét nghiệm máu để tìm dấu hiệu sinh học ung thư chỉ là một biện pháp kỹ thuật, là phương tiện giúp tầm soát để có thể phát hiện sớm ung thư và theo dõi sự tiến triển của ung thư. Lượng dấu hiệu sinh học trong máu có thể đo đều đặn suốt quá trình điều trị để theo dõi độ chịu thuốc của người bệnh...

Có người do nhận thức chưa đầy đủ nên khi nhìn thấy kết quả CEA tăng cao đã vội vàng kết luận: “CEA tăng cao trong máu như thế chắc là bị ung thư rồi!”. Một câu nói vô tình của nhân viên y tế có thể khiến người bệnh lo lắng dẫn đến suy sụp tinh thần.  

Phạm vi bình thường của nồng độ CEA trong máu của một người bình lớn không hút thuốc là < 2.5 ng/ml và cho một người hút thuốc lá là < 5.0 ng/ml.

CEA  là một thử nghiệm dung để tầm soát khối u, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa mà thường gặp CEA tăng trong bệnh lý ung thư của đại tràng và trực tràng. When the CEA level is abnormally high before surgery or other treatment, it is expected to fall to normal following successful surgery to remove all of the cancer. Khi có khối u ở đường tiêu hoá bao gồm cả lành tính và ác tính đều có thể làm tăng mức độ CEA. Ngoài ra The most frequent cancer which causes an increased CEA is cancer of the colon and rectum.những bệnh ung thư khác như ung thư tuyến tụy, dạ dày, vú, phổi, buồng trứng và tuyến giáp hay hút thuốc, nhiễm trùng, bệnh viêm ruột, viêm tụy, xơ gan, và một số khối u lành tính cũng có thể có nồng độ CEA tăng cao.Chemotherapy and radiation therapy can cause a temporary rise in CEA due to the death of tumor cells and release of CEA into the blood stream.Benign disease does not usually cause an increase above 10 ng/ml. Bệnh lành tính thường không gây ra tăng trên 10 ng / ml.

Tóm lại, giá trị tăng bất thường của CEA có thể gặp trong các bệnh như:

-Ung thư đại tràng

-Ung thư vú

-Ung thư phổi

-Ung thư tuỵ tạng

-Ung thư tuyến giáp

-Carcinoma niệu-sinh dục

-Bệnh lý viêm dạ dày- ruột( chẳng hạn như viêm loét đại tràng, viêm túi thừa, viêm túi mật, viêm tuỵ)

-Xơ gan

-Những bệnh lý khác của gan

-Loét dạ dày 

-Hút thuốc lá nhiều

-Nhiễm trùng phổi

Vì vậy không nên quá lo lắng khi nhận kết quả xét nghiệm CEA tăng, khi đó nên tìm gặp bác sĩ để tư vấn. Nếu kết quả xét nghiệm CEA tăng cao >10ng/ml thì bác sĩ sẽ chỉ định thử nghiệm thêm DR. 70 để tầm soát. Nói chung CEA hay DR. 70 chỉ là những thử nghiệm có giá trị tầm soát, có giá trị tham khảo chứ không có giá trị khẳng định nên đừng quá bi quan hay lo lắng thái quá đôi khi dẫn đến suy sụp tinh thần. Do đó lời khuyên tốt nhất khi có xét nghiệm CEA tăng cao nên đến gặp bác sĩ để tư vấn, không nên gặp thầy lang hay những người thiếu hiểu biềt về chuyên môn.

Bác sĩ Hồ Văn Cưng