Thăm dò ý kiến
Trang web này như thế nào



Liên kết website
VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA NGÀNH THANH TRA TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG 
01/02/2010 15:26 
 

        Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình vì mục đích vụ lợi. Tham nhũng là một tệ nạn của xã hội, gắn liền với quá trình giao và sử dụng quyền lực của các cơ quan trong hệ thống chính trị mỗi quốc gia. Là lực cản đối với quá trình thực thi chính sách, pháp luật của Nhà nước, lực cản đối với sự phát triển xã hội, bóp méo các mối quan hệ kinh tế, làm xói mòn các giá trị đạo đức. Nghị quyết Trung ương 3 khóa X của Đảng đánh giá “tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với phạm vi rộng, tính chất phức tạp, gây hậu quả xấu về nhiều mặt, làm giảm sút lòng tin của nhân dân, là một trong những nguy cơ lớn đe dọa sự tồn vong của Ðảng và chế độ ta”.

        Nhận thức được tình hình, hậu quả của tham nhũng trên các phương diện chính trị, kinh tế và xã hội. Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều quyết sách quan trọng để phòng ngừa, đấu tranh chống lại tệ nạn nầy. Từ Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII cho đến Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đều khẳng định quan điểm nhất quán “phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta”.

        Hiện nay, công tác phòng, chống tham nhũng thuộc trách nhiệm của nhiều cơ quan khác nhau bao gồm (1) Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng chỉ đạo, phối hợp, kiểm tra, đôn đốc hoạt động phòng, chống tham nhũng; (2) Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp giám sát công tác phòng, chống tham nhũng; (3) các cơ quan Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Toà án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện chức năng phòng, chống tham nhũng trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao. Mỗi cơ quan có vai trò, chức năng, nhiệm vụ khác nhau. Phạm vi bài viết chỉ đề cập đến vai trò của các cơ quan thanh tra thành lập theo cấp hành chính (Thanh tra Chính phủ, Thanh tra cấp tỉnh và Thanh tra cấp tỉnh) trong phòng, chống tham nhũng.

  Cơ quan thanh tra hành chính các cấp đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống tham nhũng, thể hiện qua các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được quy định Luật Thanh tra, Luật Phòng chống tham nhũng và hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như những kết quả, đóng góp từ thực tiễn hoạt động thanh tra kinh tế - xã hội, thanh tra việc tuân thủ pháp luật về phòng chống tham nhũng và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

        

 
 

        Hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo đóng vai trò then chốt trong phát hiện và xử kịp thời các hành vi tham nhũng

        Thanh tra, giải quyết khiếu nại và tố cáo phải gắn liền, kết hợp với nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, chúng có mối quan hệ tương hỗ, bổ sung nhau. Hoạt động thanh tra  “phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.” (Điều 3 Luật Thanh tra 2004). Xây dựng bộ máy quản lý Nhà nước trong sạch, vững mạnh.

        Cơ quan thanh tra nhà nước các cấp thông qua hoạt động thanh tra chủ động phát hiện hành vi tham nhũng, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị việc xử lý theo quy định của pháp luật; giúp thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và kiến nghị biện pháp xử lý; trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu tội phạm thì chuyển cho cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.

        Xây dựng, kiện toàn bộ máy phòng, chống tham nhũng thuộc hệ thống thanh tra các cấp; từng bước hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tham nhũng

        Căn cứ khoản 1 Điều 75 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định “trong Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao có đơn vị chuyên trách về chống tham nhũng.” Ngày 31/10/2006 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1424/QĐ-TTg thành lập Cục Chống tham nhũng thuộc Thanh tra Chính phủ. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 65/2008/NĐ-CP ngày 20/5/2008 thay thế Nghị định số 55/2005/NĐ-CP ngày 25/4 /2005 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ. Theo đó, Thanh tra Chính phủ có Cục Chống tham nhũng (Cục IV) thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra chống tham nhũng theo thẩm quyền của Thanh tra Chính phủ. Ngày 06/8/2008, Thanh tra Chính phủ ban hành Quyết định số 1592/2008/QĐ-TTCP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Chống tham nhũng.

        Ở địa phương, ngày 13/3/2009 Thanh tra Chính phủ và Bộ Nội vụ đã ban hành thông tư liên tịch số 475/2009/TTLT-TTCP-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Theo quy định cơ quan Thanh tra cấp tỉnh được thành lập phòng chuyên môn, nghiệp vụ để thực hiện các nhiệm vụ về phòng, chống tham nhũng tại địa phương. Phòng Thanh tra Phòng,chống tham nhũng có nhiệm vụ giúp Thanh tra tỉnh “thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng của các sở, UBND cấp huyện và các đơn vị thuộc quyền quản lý của Chủ tịch UBND tỉnh; phối hợp với Kiểm toán nhà nước và cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân cùng cấp trong việc phát hiện hành vi tham nhũng, xử lý người có hành vi tham nhũng và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết luận, quyết định của mình trong quá trình thanh tra vụ việc tham nhũng; quản lý bản kê khai tài sản, thu nhập; tiến hành xác minh kê khai tài sản, thu nhập theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng; kiểm tra, giám sát nội bộ nhằm ngăn chặn hành vi tham nhũng trong hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.”

        Để từng bước nâng cao chất lượng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức ngành thanh tra, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Bộ Nội vụ đã ban hành các quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra (Nghị định 100/2007/NĐ-CP ngày 13/6/2007 của Chính phủ), quy định tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức ngành thanh tra (Quyết định 04/2008/QĐ-BNV ngày 17/11/2008 của Bộ Nội vụ), xây dựng đề án thành lập Học viện Thanh tra nhằm đào tạo đội ngũ thanh tra viên chuyên nghiệp.

        Sửa đổi những điểm bất hợp lý về chế độ tiền lương, bổ sung các chế độ, chính sách mới đối với đội ngũ cán bộ, công chức của ngành: chế độ phụ cấp trách nhiệm nghề theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP ngày 14/12/2004; chế độ phụ cấp thâm niên nghề đối với cán bộ, công chức đã được xếp ngạch hoặc giữ chức danh chuyên ngành thanh tra theo Nghị định 76/2009/NĐ-CP ngày 15/9/2009; chế độ trang phục theo Thông tư liên tịch số 150/2007/TTLT-BTC-TTCP ngày 14/12/2007; trích một phần số tiền từ các khoản thu hồi phát hiện qua thanh tra thực nộp vào ngân sách nhà nước để hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động thanh tra, tăng cường cơ sở vật chất và khen thưởng, động viên tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác thanh tra theo Nghị định 161/2007/NĐ-CP ngày 31/10/2007.

        Ngoài ra, Chính phủ ban hành chế độ phụ cấp trách nhiệm trong hoạt động phòng, chống tham nhũng đối với thành viên Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, cán bộ, công chức thuộc biên chế hoạt động chuyên trách Văn phòng Ban Chỉ đạo ở Trung ương và bộ phận giúp việc Ban Chỉ đạo ở cấp tỉnh.

        Thanh tra thực hiện các quy định về phòng, chống tham nhũng, đưa các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng vào cuộc sống, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trong hoạt động quản lý nhà nước

        Các cơ quan trong hệ thống thanh tra các cấp đẩy mạnh việc hanh tra việc thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng theo thẩm quyền. Tăng cường công tác tuyên tuyền pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Phối hợp để phát huy vai trò của cơ quan thông tấn, báo chí trong thông tin quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước, kết quả đấu tranh, xử lý các trường hợp tham nhũng về phòng, chống tham nhũng, tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách, tài sản của Nhà nước.

        Để góp phần tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng trong việc phòng, chống tham nhũng thời gian tới cần tập trung thanh tra chấp hành phát luật về phòng, chống tham nhũng ở các nội dung như:

        Thanh tra việc thực hiện biện pháp, kế hoạch phòng chống tham nhũng được quy định trong Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 ban hành kèm theo Nghị quyết số 21/NQ-CP. Thanh tra trách nhiệm của người đứng đầu trong công khai, minh bạch hoạt động của cơ quan, đơn vị về tài chính, ngân sách nhà nước, mua sắm tài sản, đầu tư xây dựng, quản lý và sử dụng đất đai, quản lý doanh nghiệp nhà nước, tổ chức cán bộ; trách nhiệm trong việc ban hành, kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm chế độ, tiêu chuẩn, định mức của Nhà nước; thực hiện chế độ chuyển đổi vị trí công tác Thanh tra việc chấp hành những điều cán bộ, công chức không được làm, quy tắc ứng xử trong giao tiếp, xử lý công việc của công dân, tổ chức; đạo đức nghề nghiệp và việc tặng, nhận quà tặng của cán bộ, công chức.

        Đẩy mạnh việc thực hiện các biện pháp minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức. Kiểm tra, công khai xử lý các trường hợp không trung thực khi kê khai tài sản, thu nhập theo quy định Nghị định 37/2007/NĐ-CP của Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập và Thông tư số 2442/2007/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ hướng dẫn thi hành.

        Chủ động phối hợp với kiểm toán nhà nước, điều tra, Viện kiểm sát, Toà án trong phòng, chống tham nhũng

        Cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước, điều tra, Viện kiểm sát, Toà án có trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống tham nhũng. Nội dung phối hợp gồm:

        Trao đổi thường xuyên thông tin, tài liệu, kinh nghiệm về công tác phòng, chống tham nhũng; chuyển hồ sơ vụ việc tham nhũng cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý; tổng hợp, đánh giá, dự báo tình hình tham nhũng và kiến nghị chính sách, giải pháp phòng, chống tham nhũng.

        Ngày 23/5/2006, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Thanh tra Chính phủ, Bộ Công An và Bộ Quốc phòng đã ban hành thông tư liên tịch số 03/2006/TTLT-VKSNDTC-TTCP-BCA-BQP quy định mối quan hệ phối hợp trong điều tra, xử lý các vụ có dấu hiệu tội phạm do cơ quan thanh tra kiến nghị khởi tố. Theo quy định, trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày phát hiện dấu hiệu tội phạm, Cơ quan thanh tra phải chuyển hồ sơ vụ việc và bản kiến nghị khởi tố đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền để xem xét khởi tố vụ án hình sự, đồng thời thông báo ngay bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp biết. Hiện tại, Thanh tra Chính phủ đang phối hợp với bộ, ngành có liên quan để đánh giá thuận lợi, khó khăn trong thực tiễn áp dụng để sửa đổi Thông tư liên tịch 03/2006/TTLT-VKSNDTC-TTCP-BCA-BQP cho phù hợp.

        Đầu mối thực hiện hợp tác quốc tế trong phòng, chống tham nhũng, góp phần nâng cao năng lực, vị thế của ngành thanh tra

        Thanh tra Chính phủ phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và các cơ quan hữu quan thực hiện hoạt động hợp tác quốc tế về nghiên cứu, đào tạo, xây dựng chính sách, trao đổi thông tin, hỗ trợ tài chính, trợ giúp kỹ thuật, trao đổi kinh nghiệm trong phòng, chống tham nhũng.

        Ngày 09/12/2003, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Tổng thanh tra đã ký tham gia Công ước Liên hiệp quốc về Chống tham nhũng (Công ước). Thanh tra Chính phủ hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục, báo cáo xin chủ trương của Bộ Chính trị về việc phê chuẩn Công ước. Ngày 30/6/2009, Chủ tịch nước đã ký quyết định phê chuẩn Công ước (tính đến ngày 15/5/2006 có 140 ký kết và 52 quốc gia phê chuẩn). Thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong hoạt động chống tham nhũng, kết quả của quá trình nghiên cứu, hợp tác của ngành thanh tra trong suốt quá trình từ khi chuẩn bị cho đến khi Công ước được ký kết, phê chuẩn.

        Thanh tra Chính phủ đã tích cực tham gia tổ chức, diễn đàn đa phương về phòng, chống tham nhũng như: tham dự hội nghị Thanh tra Châu Á trong khuôn khổ hợp tác Hiệp hội Thanh tra Châu Á (AOA), tổ chức thành công Hội nghị Các cơ quan chống tham nhũng khu vực Đông Nam Á và diễn đàn trao đổi kinh nghiệm về PCTN bên lề Hội nghị tại Hà Nội, cử cán bộ tham gia các hội nghị chuyên đề về chống tham nhũng. Đẩy mạnh các hoạt động hợp tác với các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Chương trình phát triển của LHQ, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn thực hiện Chương trình nâng cao năng lực tổng thể ngành thanh tra (POSCIS) với sự hỗ trợ của Chính phủ Thụy Điển.

        Kết quả hoạt động hợp tác quốc tế của ngành thanh tra thể hiện sự cam kết của nước ta trong cuộc chiến chống tham nhũng, góp phần nâng cao năng lực, tranh thủ sự hợp tác, trao đổi kinh nghiệm của ngành thanh tra Việt Nam trong thực hiện các nhiệm vụ thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng./.

Tài liệu tham khảo:

1.   Luật Phòng, chống tham nhũng;

2.   Luật Thanh tra;

3.   Công ước Liên hiệp quốc về chống tham nhũng;

4.   Lịch sử Thanh tra Việt Nam 1945 - 2005, Nhà Xuất bản Chính trị - Quốc gia.

5.   Bài viết “Nhân Ngày Thế giới Phòng, chống tham nhũng: Nhiều hoạt động hợp tác đa phương về phòng, chống tham nhũng”, Nguồn thanhtra.com.vn.

6.  Các giải pháp phòng ngừa và nâng cao hiệu quả đấu tranh chống tham nhũng – Viện Khoa học thanh tra số 23 tháng 6/2008.

                                                                                        Vinh Phú 

Về nguồn xã Phú Ngãi Trị
Về nguồn xã Phú Ngãi Trị