Go Search
Phát hiện ngôi mộ cổ ngoài 200 tuổi ở Cần Đước 
07/03/2012 14:44 
 

Về thị trấn Cần Đước, theo đường Trần Hưng Đạo đến ngã tư Cầu Cống rẽ phải, đi theo đường huyện 24 khoảng 3km, bên trái ven đường có hình ảnh một cây da cổ thụ sừng sững, tàn cây to xòe bóng mát che quanh một ngôi mộ cổ, khách đường xa không tránh khỏi sự hiếu kỳ bởi cảnh hoang sơ và nét cổ kính của mộ.

*Đặc điểm của ngôi mộ cổ

Hiện tọa lạc ở ấp 5, xã Tân Ân, mộ được xây dựng bằng chất liệu vữa tam hợp có thành phần kết dính hỗn hợp như vôi, kết hợp với đường mật. Mộ nằm trong vòng thành hình chữ nhật dài 6.8m, rộng 4m, tường thành cao 0.90m, hai bên lối vào mộ là hai trụ đá ông vuông trên đầu đỉnh trụ có đắp hình búp sen, vách tường vòng thành ở mặt sau trang trí hình áng mây. Án ngữ trước lối vào mộ là một bình phong bằng đá ong (laterite) nay đã bị hư hỏng nặng. Nấm mộ dài 2.30m, rộng 1.10m, cao 0.25m với kiểu đắp nổi ngôi mộ, lưng mộ nhô lên theo hình lưng rùa, có vòng thành hình chữ U dài 3.30m, rộng 2.90m bao quanh và nằm cách nấm mộ 0.3cm, đầu mộ quay về hướng đông, xây liền với thân mộ là bia mộ cao 1.12m, rộng 1.24m, dày 0.45m, mặt bia hình vòm cao 0.90m, rộng 0.56m được làm bằng đá cẩm thạch.

Ngôi mộ cổ nhìn từ mặt sau (ấp 5, xã Tân Ân)

*Giải mã thông tin trên bia mộ

Những dòng chữ Hán ở vị trí trung tâm mặt bia có nội dung như sau:

“Tuế thứ Bính Dần niên mạnh xuân nguyệt cốc nhật.

   Việt cố.

   Y phu Nguyễn môn chánh thất Lê nhụ nhân chi mộ.

  Từ tử Nguyễn Phúc Nghị, Nguyễn Phúc Xuân phụng lập”.

Những thông tin trên mộ bia cho biết mộ được lập vào tháng giêng, ngày tốt, năm Bính Dần (1806). Người quá cố họ Lê, vợ chánh của quan đại phu thuộc dòng họ Nguyễn. Hai con Nguyễn Phúc Nghị và Nguyễn Phúc Xuân đồng lập mộ.

Bia mộ cổ

 Nội dung chữ Hán trên bia mộ

* Người lập mộ và người quá cố là ai ?

Giải đáp điều này chúng ta sẽ tiếp tục khám phá một Lăng mộ cổ, cách ngôi mộ trên khoảng 1km. Người dân địa phương quen gọi là Lăng ông Lớn hay Lăng mộ ông Nguyễn Khắc Tuấn ở khu vực ấp Lăng, xã Tân Chánh.

Nội dung trên bia mộ đã được phiên âm như sau:

“Hoàng Việt Khâm sai Chưởng cơ thống quản Trung quân Chấn Định thập cơ tước Nghiêm Oai tướng quân Thượng Hộ quân thống chế thụy Tráng Nghị Nguyễn Hầu mộ.

Giáp Thân niên… nguyệt cốc nhật. Chánh thất Trương Thị Huy. Từ điệt Nguyễn Khắc Uẩn phụng lập”.

Những thông tin trên bia cho biết mộ được lập vào năm Giáp Thân (năm 1824) có ghi tước hiệu ông là “Khâm sai Chưởng cơ thống quản Trung quân Chấn Định thập cơ tước Nghiêm Oai tướng quân Thượng Hộ quân Thống chế thụy Tráng Nghị”, bà Trương Thị Huy- vợ chánh Nguyễn Khắc Tuấn và cháu ông là Nguyễn Khắc Uẩn cùng phụng lập mộ.

Bia mộ ông Nguyễn Khắc Tuấn

Một sự trùng khớp mang tính khoa học đã được tìm thấy trong Địa phương chí Cần Đước và sách Đại Nam Thực Lục cho thấy Nguyễn Phúc Xuân chính là ông Nguyễn Khắc Tuấn, sinh vào năm Đinh Hợi (1767), tại làng Nhơn Hòa (nay thuộc xã Tân Chánh, huyện Cần Đước, tỉnh Long An), là một đại thần đã từng phụng sự dưới triều vua Gia Long và Minh Mạng, nhiều lần vâng chiếu nhà vua đi dẹp giặc ở Kinh Sơn và đem lại sự mã đáo thành công. Năm Cảnh Hưng thứ 51 (1791), ông đầu quân theo Nguyễn Ánh và được phong chức Cai đội. Sau khi Nguyễn Ánh lập ra Triều Nguyễn, ông trông coi việc quân ở Bắc Thành, đến thời vua Minh Mạng, từng giữ chức vụ “Khâm sai, Chưởng cơ thống quản trung quân Chấn định thập cơ”. Như vậy, ngôi mộ cổ trên là nơi an táng mẹ của ông Nguyễn Khắc Tuấn và người lập mộ là Nguyễn Phúc Nghị cùng người em trai là Nguyễn Phúc Xuân (hay Nguyễn Khắc Tuấn).

Hiện tại ngôi mộ mẹ ông Nguyễn Khắc Tuấn được sự quan tâm gìn giữ của nhân dân 2 xã Tân Ân và Tân Chánh. Vào ngày 20 tháng 12 hàng năm, nhân dân địa phương đến tảo mộ, thắp hương cho người quá cố. Hai thế kỷ trôi qua nhưng ngôi mộ vẫn còn tương đối nguyên vẹn ngoại trừ sự hư hỏng của bình phong và vòng thành mộ. Đến đây, ngắm nhìn sự hoang sơ và nét cổ kính của nó, hậu thế hôm nay vô cùng cảm kích đối với người đã khuất- đấng sinh thành của một vị đại thần hết lòng vì nước vì dân.

Lăng mộ Nguyễn Khắc Tuấn ở ấp Lăng, xã Tân Chánh

Sự hiện hữu của Lăng mộ Nguyễn Khắc Tuấn và mộ mẹ ông là một chứng tích vật chất, giúp chúng ta tìm hiểu thêm về một giai đoạn lịch sử đến nay còn ít được biết đến. Hy vọng rằng trong tương lai, nơi đây sẽ trở thành điểm tham quan dành cho những ai muốn quay về với những dấu vết văn hóa xưa của dân tộc./.

                                              Bài viết: Đỗ Thị Lan_Ảnh: Văn Ngọc Bích và Đỗ Thị Lan