Tìm kiếm
Nhà Long Hiệp - Nơi thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn 
16/03/2012 9:29 
 

Đó là ngôi nhà mà nhân dân địa phương thường gọi là Nhà Long Hiệp để chỉ ngôi nhà của ông Nguyễn Tấn Tảo (xã Tảo) ở ấp Phước Tỉnh, làng Long Hiệp, Tổng Long Hưng Hạ, Quận Trung Quận, tỉnh Chợ Lớn (nay thuộc ấp Long Bình, xã Long Hiệp, huyện Bến Lức). Tại ngôi nhà này, tháng 11 năm 1930, Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn được thành lập.

Nhà Long Hiệp

Nhà Long Hiệp có kiến trúc truyền thống, 3 gian, 2 chái, mái lợp ngói âm dương, nền nhà bằng đá tảng cao 60 cm, nền lót gạch tàu lục giác, trang trí ở mặt tiền ảnh hưởng phong cách nghệ thuật phương Tây (đắp nổi dây lá Tây, trang trí đầu cột…). Ngôi nhà này do ông Nguyễn Văn Triều (Cai tổng Chèo) xây dựng vào đầu thế kỷ XX. Khi diễn ra sự kiện thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn thì chủ nhân lúc bấy giờ là ông Nguyễn Tấn Tảo (con ông Nguyễn Văn Triều), bên ngoài, ông là tề làng nhưng bên trong, ông là cơ sở bí mật của Đảng.

Sau khi các tổ chức Đảng được hợp nhất ngày 3-2-1930, ngày 20-2-1930 ở Nam Kỳ “Ban Lâm Thời Chấp Ủy”của Đảng Cộng Sản Việt Nam ( tương tự như Xứ ủy lâm thời ) được thành lập do đồng chí Ngô Gia Tự làm bí thư. Lúc bấy giờ nhiệm vụ hợp nhất tổ chức Đảng Cộng sản ở Nam Kỳ từ cấp Tỉnh ủy, Thành ủy đến Xứ ủy để đề cử đại biểu vào cơ quan Trung ương Đảng là rất quan trọng nhằm Đảng thống nhất lãnh đạo phong trào cách mạng trong cả nước.

Ở Tỉnh Chợ Lớn bấy giờ phong trào đấu tranh rất mạnh, đặc biệt là ở các quận Đức hòa, Trung Quận-nơi có sự lãnh đạo trực tiếp của các đồng chí Châu văn Liêm, Lê Quang Sung, Nguyễn Thị Nhỏ. Sau khi đồng chí Châu Văn Liêm-Bí thư liên Tỉnh ủy Gia Định-Chợ Lớn lãnh đạo và hy sinh trong cuộc đấu tranh ở Đức Hòa (4-6-1930 ), cuối tháng 11-1930, thực hiện chỉ đạo của Xứ ủy Nam kỳ, đồng chí Lê Quang Sung từ Đức Hòa về Trung Quận chủ trì cuộc họp thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn tại nhà ông Nguyễn Tấn Tảo ở làng Long Hiệp, tổng Long Hưng Hạ. Địa điểm này được chọn vì tổng Long Hưng Hạ là nơi có phong trào cách mạng rất mạnh trong những năm 1930. Nhà ông xã Tảo là cơ sở của Đảng. Về vị trí, ngôi nhà này cách ga xe lửa Gò Đen và lộ Đông Dương (nay là Quốc lộ 1) không xa, lại nằm trong nội đồng cạnh rạch Gò Đen nên rất thuận lợi cho việc hoạt động bí mật.

Nhà Long Hiệp đã bị đổ sụp, nay chỉ còn lại nền và móng

Tại hội nghị, đồng chí Ung Văn Khiêm (tức Huân ) và đồng chí Nguyễn Xuân Luyện (cử Luyện ) đại diện Xứ ủy chỉ định 5 đồng chí vào Ban Thường vụ Chấp ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn gồm: Lê Quang Sung (bản thân đồng chí cũng là Xứ ủy viên), Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Văn Nhâm, Nguyễn Xuân Luyện, Nguyễn Văn Tốt, do Lê Quang Sung trực tiếp làm bí thư. Tỉnh ủy Chợ Lớn trực tiếp phụ trách một số chi bộ ở Trung Quận và Đức Hòa, đồng thời cử cán bộ đi các địa phương vận động xây dựng cấp ủy. Sau đó Cần Đước, Cần Giuộc thành lập được quận ủy, một số đồng chí được bổ sung vào Tỉnh ủy.

Kể từ sau Hội nghị Long Hiệp, phong trào cách mạng ở tỉnh Chợ Lớn được thống nhất chỉ đạo và phát triển mạnh. Sang năm 1931, thực dân Pháp khủng bố trắng, cơ quan Tỉnh ủy tỉnh Chợ Lớn vì thế phải chuyển vào Sài Gòn hoạt động .

 Gắn liền với sự kiện thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn tháng 11-1930, Nhà Long Hiệp trở thành một địa điểm lịch sử đánh dấu quá trình hình thành, xây dựng và phát triển lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Long An trong sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Năm 1994, Nhà Long Hiệp được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, tại Quyết định số 119/ QĐ.UB- 27.01.1994./.

                                                                                   Bài viết: Nguyễn Tấn Quốc

                                                                            Ảnh: Tư liệu Bảo tàng Long An