Liên kết WebSite
Tình hình và các giải pháp thúc đẩy sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo 
08/07/2013 7:00 
 

            Trong 6 tháng đầu năm 2013, xuất khẩu nông, thủy sản, đặc biệt là lúa gạo, cá tra tiếp tục xu hướng giảm sút kể từ năm 2012. So với quý I/2012, trong quý I/2013 kim ngạch xuất khẩu nông sản giảm 5,4% (riêng gạo giảm 5,6%); thủy sản giảm 5,9%. Quý II/2013, xuất khẩu thủy sản đã có sự hồi phục nên kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2013 đạt mức tương đương so với cùng kỳ năm 2012. Nhưng xuất khẩu các mặt hàng nông sản vẫn còn nhiều khó khăn và tiếp tục giảm, nhiều mặt hàng xuất khẩu chính (như gạo, cà phê, cao su, chè…) đều giảm cả về giá trị và khối lượng, sản lượng hàng hóa cần tiêu thụ tồn đọng khá nhiều.

          Tại Hội nghị bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ lúa gạo, thủy sản vùng đồng bằng sông Cửu Long năm 2013 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tại thành phố Cần Thơ ngày 05/7/2013 dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh; báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, diện tích gieo trồng sản xuất lúa của cả nước năm 2013 ước tính đạt 7,728 triệu ha, năng suất 56,5 tạ/ha, sản lượng khoảng 43,692 triệu tấn, so với năm 2012 diện tích giảm 11.400 ha nhưng sản lượng tăng khoảng 32.000 tấn.

          Riêng vùng đồng bằng sông Cửu Long, sản lượng lúa cả năm 2013 ước tính đạt 24,35 triệu tấn giảm khoảng 49.000 tấn so với năm 2012; trong đó vụ Đông Xuân đạt 10,8 triệu tấn (tăng khoàng 27.000 tấn), vụ Hè Thu khoảng 9,12 triệu tấn, vụ Thu Đông khoảng 3,43 triệu tấn và vụ Mùa gần 900.000 tấn. Với sản lượng nêu trên, sau khi cân đối cho tiêu dùng nội địa, dự kiến sản lượng gạo hàng hóa cần tiêu thụ cả năm của vùng đồng bằng sông Cửu Long vào khoảng 8,4 triệu tấn (vụ Đông Xuân 3,8 triệu tấn, vụ Hè Thu 3,1 triệu tấn, vụ Thu Đông 0,6 triệu tấn và vụ Mùa khoảng 0,1 triệu tấn).

          Tính đến ngày 31/12/2012, tích lượng kho chứa lúa, gạo tại vùng đồng bằng sông Cửu Long là 5,38 triệu tấn (kho chứa gạo 4,36 triệu tấn và kho chứa lúa 1,02 triệu tấn). Dự kiến tích lượng kho lúa, gạo tiếp tục được xây mới đến hết năm 2013 khoảng 980.000 tấn, sẽ nâng tổng tích lượng kho chứa lúa, gạo dự báo đến ngày 31/12/2013 vào khoảng 6,36 triệu tấn (gạo 4,77 triệu tấn và lúa 1,59 triệu tấn).

          Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa ra các giải pháp thúc đẩy tiêu thụ, nâng cao hiệu quả sản xuất lúa, gạo cho trước mắt và lâu dài như sau:

          a) Giải pháp trước mắt:

          (1) Về thị trường: Thực hiện tốt đợt mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo: các doanh nghiệp được phân giao mua tạm trữ, ưu tiên hợp tác, đặt hàng và tổ chức mua lúa trong mô hình cánh đồng mẫu lớn để tạo điều kiện khuyến khích và thúc đẩy mô hình phát triển trên diện rộng; Tăng cung cấp tín dụng cho nông dân trồng lúa để tiếp tục đầu tư cho sản xuất; Các Bộ phối hợp với các doanh nghiệp theo dõi chặt chẽ tình hình và tích cực tìm kiếm thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu, cân nhắc kỹ giữa giữ giá lúa và tăng lượng xuất khẩu, ưu tiên tăng lượng để giảm tồn kho trong nước.

          (2) Về sản xuất: Các tỉnh, thành vùng đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạo chặt chẽ về cơ cấu giống, giảm tỷ trọng giống IR 50404 và các giống lúa chất lượng thấp khác xuống dưới 20% ngay từ vụ Thu Đông 2013, phổ biến các giống lúa vừa có năng suất vừa có chất lượng cao hơn (ưu tiên chất lượng); Chỉ trồng lúa Thu Đông ở những nơi có đủ về bờ bao cống bọng, đảm bảo an toàn trong mùa lũ; Các địa phương và các khu vực không bị ngập lũ chuyển một phần diện tích sang trồng cây khác có hiệu quả cao hơn (bắp, rau, đậu…); Đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật gắn với xây dựng cánh đồng mẫu lớn để tăng năng suất, hạ giá thành sản phẩm, chú trọng nâng cao độ thuần của lúa, nhất là lúa đặc sản và nếp; Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia bao tiêu lúa cho nông dân làm cánh đồng mẫu lớn.

          b) Giải pháp lâu dài:

          - Các địa phương rà soát lại quy hoạch sản xuất lúa. Xác định cụ thể cơ cấu cây trồng, mùa vụ, từng vùng đất. Cơ cấu cây trồng phải đảm bảo phù hợp với thị trường, có hiệu quả cao nhất. Cơ cấu mùa vụ phải đảm bảo an toàn trước thiên tai (xâm nhập mặn, lũ, hạn hán…). Chuyển mạnh theo hướng đa dạng hóa cây trồng, phát triển cây màu, rau, đậu, cây ăn quả có thị trường.

          - Đẩy mạnh thực hiện Chương trình giống (theo Quyết định số 2194/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) nhằm đưa các giống lúa mới có năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu cao hơn thay thế các giống cũ, chất lượng thấp (giảm diện tích sử dụng giống lúa IR 50404 xuống dưới 20% tổng diện tích gieo trồng lúa trong vùng); tăng cường áp dụng các biện pháp thâm canh, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến (“3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”…) để giảm chi phí, hạ giá thành sản xuất.

          - Phát triển mạnh các hình thức liên kết sản xuất, xây dựng cánh đồng mẫu lớn, vùng nguyên liệu tập trung gắn với xây dựng thương hiệu… chia sẻ hài hòa lợi ích giữa nông dân và doanh nghiệp.

          - Về giảm tổn thất sau thu hoạch: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh Quyết định số 63/2010/QĐ-TTg và 65/2011/QĐ-TTg theo hướng hỗ trợ nông dân đầu tư một số loại máy móc, thiết bị nhập khẩu do trong nước chưa sản xuất được, nhưng có hiệu quả hơn trong việc giảm tổn thất sau thu hoạch (như máy gặt đập liên hợp, máy cấy, máy kéo công suất lớn, các loại thiết bị bảo quản sau thu hoạch…).

          - Các địa phương tiếp tục chỉ đạo các doanh nghiệp thực hiện đầu tư xây dựng hệ thống kho chứa lúa theo chỉ tiêu đã phân bổ và hướng dẫn tại Quyết định số 3242/QĐ-BNN-CB ngày 02/12/2010 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Có chính sách tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư cải tạo lại hệ thống kho chứa gạo cũ theo hướng hiện đại, đúng quy trình công nghệ, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 48/NQ-CP ngày 23/9/2009 của Chính phủ về cơ chế, chính sách giảm tổn thất sau thu hoạch đối với nông, thủy sản.

          - Tăng cường và đổi mới hình thức, phương pháp xúc tiến thương mại để duy trì các thị trường xuất khẩu gạo truyền thống và mở rộng thị trường tiêu thụ mới, xây dựng thương hiệu.

          - Các doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo tham gia chuỗi liên kết với nông dân trong sản xuất, chế biến tiêu thụ./.

Thái Chuyên

Trong Binh An
Trong Binh An
Phơi bàng
Phơi bàng