Tìm ra giải pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất cây đay 
16/08/2011 8:00 
AMH: Nông dân đang thu hoạch đay 

Đay là loại cây trồng dùng làm nguyên liệu phục vụ cho công nghiệp. Ở huyện Thạnh Hoá, mỗi năm vào vụ Hè Thu có hàng ngàn hecta đay được trồng tập trung tại các xã Thạnh Phú, Thạnh Phước, Thuận Nghĩa Hoà, Tân Hiệp. Trước đây, nông dân trồng đay chủ yếu thu hoạch lấy sợi để bán, giá cả đay sợi có năm bấp bênh, chưa ổn định gây khó khăn cho nông dân. Hàng năm, khi vào mùa thu hoạch, người dân ngâm đay ở các dòng kênh, dòng sông, sau khi vỏ đay mềm mới vớt lên bờ lột vỏ, phơi khô rồi cuộc lại thành bành bán cho thương lái. Quy trình thu hoạch này vừa mất thời gian, tốn nhiều công lao động lại vừa ảnh hưởng đến sức khoẻ, môi trường, nhất là sự ô nhiễm nguồn nước dưới các sông, rạch.

Nhờ có chủ trương đầu tư của tỉnh, đến nay, địa bàn huyện đã có Nhà máy bột giấy Phương Nam chuẩn bị đi vào hoạt động. Ngoài cách thu hoạch đay sợi như lúc trước, hiện nông dân còn thu hoạch đay cây bán cho Nhà máy làm nguyên liệu chế biến bột giấy. Vì vậy, vấn đề thu hoạch và đầu ra của cây đay được thuận lợi hơn. Huyện cũng đã tiến hành quy hoạch và có hướng đầu tư phát triển vùng trồng đay nguyên liệu cung cấp cho Nhà máy trên địa bàn để góp phần giải quyết công ăn, việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Vấn đề về kỷ thuật để giúp nông dân sản xuất đay làm bột giấy đạt hiệu quả cao cũng được quan tâm.

Do những năm qua, nông dân trồng đay chủ yếu là để thay thế cho cây lúa ở những diện tích đất gò, còn bị nhiễm phèn nặng, sản xuất kém hiệu quả trong vụ Hè Thu, giá cả đay không ổn định, có năm xuống thấp nên nông dân chưa mạnh dạng đầu tư đúng mức, vì vậy năng suất đay còn thấp, chưa phát huy hết tiềm năng của loại cây trồng này.

Trong cuộc hội thảo về “Xây dựng mô hình canh tác đay bột giấy” do Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp Đồng Tháp Mười phối hợp với Phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Thạnh Hoá tổ chức tại xã Thạnh Phú mới đây cũng cho thấy, từ trước đến nay, nông dân chỉ học hỏi nhau canh tác đay theo tập quán, thói quen, chưa có quy trình sản xuất cụ thể. Thường thì sau khi thu hoạch lúa Đông Xuân, nông dân tranh thủ đốt đồng, sau đó chọn thời điểm thích hợp bơm nước vào gieo sạ, ít có ai chú ý đến việc làm đất. Hầu hết nông dân đều sạ lan. Trong suốt thời gian canh tác chỉ bón từ 2- 3 đợt phân lúc cây đay còn nhỏ. Khi đay lớn, không có lối đi, việc bón phân gặp khó khăn nên đa số nông dân không bón  tiếp.

Tại buổi hội thảo, Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp Đồng Tháp Mười đã trình bày một số kết quả của Đề tài “Nghiên cứu xây dựng quy trình canh tác đay phục vụ cho vùng nguyên liệu sản xuất bột giấy ở Đồng Tháp Mười”. Trong đó có kết quả điều tra thực trạng kỹ thuật sản xuất và hiệu quả kinh tế của trồng đay; kết quả nghiên cứu, tuyển chọn giống đay có triển vọng dùng làm nguyên liệu sản xuất bột giấy; kết quả thử nghiệm các phương pháp làm đất, mật độ gieo sạ, liều lượng bón phân, thời kỳ bón phân và thời gian thu hoạch…

Từ kết quả nghiên cứu đã chỉ ra những hạn chế trong kỹ thuật canh tác của nông dân dẫn đến năng suất đay còn thấp. Thạc Sĩ- Nguyễn Viết Cường- giám đốc Trung tâm cho biết, lâu nay, bà con vẫn còn hay sạ dày. Theo khuyến cáo của Trung tâm mỗi hecta nên sạ từ 12-14 kg đay giống là vừa, nhưng có những nông dân sạ từ 16-18 kg. Khi sạ với mật độ dày như vậy, cây đay phát triển chen chúc, không tạo được sinh khối tốt. Bên cạnh đó, số lần mà bà con bón phân còn ít và chỉ lúc cây đay còn nhỏ, khi cây đay 2 tháng tuổi trở lên rất cần dinh dưỡng để tạo sinh khối lớn nhưng bà con lại không bón phân được do đay đã cao. Ngoài ra, thời gian trồng đến thu hoạch cây đay còn ngắn. Hầu hết nông dân trồng đay cũng đã thừa nhận những tồn tại, hạn chế trên.  

Hướng tới đây, để có thể nâng cao năng suất cho cây đay, theo- Thạc Sĩ- Nguyễn Viết Cường phân tích: Cây đay sống được trên đất phèn, nhưng trong điều kiện có phèn đay vẫn phát triển kém và cho năng suất thấp. Vì vậy trước khi gieo sạ bà con cần phải bón lót phân lân, với lượng tối thiểu là 400 kilôgam/hecta. Đối với khâu làm đất, bà con cần lưu ý tạo những rãnh thoát nước để đảm bảo làm sau khi bơm nước vào tạo ẩm, khi rút nước ra, nước sẽ rút hoàn toàn trên mặt ruộng. Những rãnh này cũng là những lối đi để chăm sóc, bón phân lúc cây đay đã lớn. Bà con cũng cần đầu tư đúng mức thì đay mới đạt năng suất cao, nhất là đầu tư phân bón. Theo khuyến cáo của Trung Tâm thì mỗi hecta canh tác đay cần bón tối thiểu khoảng 400 kilôgam phân UREA, cộng với 400 kilôgam phân lân bón lót đầu vụ. Ngoài ra, còn có phân Kali để giúp đay cứng cây, võ dày, năng suất cao. Trong lượng phân bón như vậy, cần phải được chia làm 4- 5 đợt bón. Đợt đầu khi đay còn nhỏ chỉ cần bón ít , càng về sau bón phân càng nhiều.

Nếu như trước nay, mỗi hecta trồng đay, nông dân chỉ thu hoạch được từ 30- 40 tấn đay cây, hiện nay Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp Đồng Tháp Mười đã thử nghiệm, năng suất đay được nâng lên hơn 60 tấn/hecta, cho hiệu quả kinh tế cao hơn. Đó là, đối với các giống đay trong nước như đay Tây Ninh và đay địa phương tự nhân giống. Riêng đối với các giống đay ngoại chủ yếu từ Mỹ như Everglades; Tainung; Dowling; Whitten thì năng suất còn cao hơn nhiều. Tuy nhiên, hiện nay giống đay ngoại khó mua và khá đắc tiền. 

 Như vậy đã có thể tìm ra những giải pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất cho cây đay bột giấy. Điều này sẽ giúp cho vùng trồng đay nguyên liệu ở huyện có thêm điều kiện phát triển bền vững trong thời gian tới.

 

NGỌC NHƯ

Cây trái miền nam
Cây trái miền nam
Đại hội TDTT huyện Thạnh Hóa lần thứ 3 năm 2009
Đại hội TDTT huyện Thạnh Hóa lần thứ 3 năm 2009